Tomasz – Czy przy oddaniu budynku do eksploatacji powinny być załączone pomiary kabli do domofonu, antenowego, sieciowego, ppoż?

Pytanie

Mam takie pytanie, czy przy oddaniu budynku do eksploatacji powinny być załączone pomiary kabli do domofonu, antenowego, sieciowego, ppoż? I jakie? Czy wszystkie odcinki pętli w instalacji ppoż (również między czujkami np. 3 m) muszą mieć zrobione pomiary i na jakiej podstawie? Często słyszy się, że pomiary kabli elektrycznych to tak, a pozostałych to nie. Przecież widać (słychać), że domofon działa. Tym bardziej, że powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego tego nie wymagają.

Tomasz

 

 

Nie ma jednoznacznych wymagań

dotyczących pomiarów instalacji zasilanych napięciem bezpiecznym. W praktyce oznacza to, że ich przegląd opiera się przede wszystkim na oględzinach i weryfikacji poprawnego działania układu. 

 

Odpowiedź na Pana pytanie uzależniona jest w dużej mierze od świadomości inwestora i dbania o własne interesy. O ile ze względów bezpieczeństwa (zagrożenia dla zdrowia i życia) istnieje prawem narzucona konieczność dokonywania określonych pomiarów, o tyle przy napięciach dotykowych dopuszczalnych długotrwale nie ma takiego wymogu.

 

Kable i przewody teletechniczne np. skrętki komputerowe, przewody antenowe, alarmowe, magistrale EIB itd. w normalnym użytkowaniu nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i życia, ale źle ułożone, lub wadliwie wykonane mogą doprowadzić do strat związanych z przesyłem danych np. wolniej działający internet, błędy w komunikacji pomiędzy urządzeniami, itd.

 

Zagadnienie prawidłowego doboru i montażu kabli teletechnicznych opisałem w artykule: Jak dobrać i ułożyć kable i przewody teleinformatyczne?

 

Pomiary kabli teletechnicznych, minimalny promień gięcia

 

 

Pomiary kabli w instalacji PPOŻ

Nawiązując do Pana pytania, urządzenia przeciwpożarowe podłączone do rozdzielnicy 230 V muszą spełniać wymogi Polskiej Normy PN-HD 60364-6:2016-07 (szczególnie w zakresie zasilania i ochrony przeciwporażeniowej). Zagadnienie dotyczy również przycisków, wyłączników przeciwpożarowych (nie dotyczy przycisków wyłączających UPS, gdyż sterowanie są napięciem 24 V).

 

Jak często dokonywać pomiarów kabli?

Jako termin następnego badania najczęściej przyjmuje się 1 rok, analogicznie jak wykonanie sprawdzeń urządzeń przeciwpożarowych.

 

Pomiary kabli teletechnicznych

Dla przewodów w obwodach niskoprądowych nie znam aktu prawnego, który by narzucał obowiązek dokonywania pomiarów.

 

Pewne informacje, raczej zalecenia znajdują się w wytycznych CNBOP w dokumencie: CNBOP-PIB W-0001 wydanie 1 grudzień 2014 r.

 

Kilka wybranych fragmentów poniżej:

 

Wytyczne CNBOP

5.1 Warunki przekazania systemu do użytkowania

Po zakończeniu instalacji należy uzgodnić zasady formalnego przekazania systemu do nabywcy (lub użytkownika) i formalnej akceptacji systemu przez nabywcę (lub jego przedstawiciela).
Podczas uruchomienia systemu należy dokonać szczegółowej kontroli, w celu stwierdzenia czy praca systemu jest zgodna z oczekiwaniami, czy użyte materiały i komponenty są zgodne z wytycznymi, czy dokumentacja, rysunki i instrukcje obsługi dotyczą zainstalowanego systemu.

 

5.2 Próby i badania systemów SSP
Wykonać pomiary ciągłości linii dozorowych, rezystancji i stanu izolacji,
Zwrócić uwagę na polaryzację linii dozorowych,
Pozostałe badania funkcjonalne systemu wskazane przez producenta (próby pożarowe, sygnalizacja uszkodzeń, zasilanie rezerwowe, połączenie z systemem DSO, realizacja działań zgodnie itp.);
Potwierdzenie wykonania systemu zgodnie z wymaganiami zawartymi w projekcie (oględziny wykonanych linii / tras kablowych, rozmieszczenia i podłączenia elementów systemu itp.).

 

5.3. Próby i badania systemów DSO

Próby elektryczne – pomiary ciągłości instalacji, stanu izolacji oraz impedancji linii głośnikowych;
Pozostałe badania funkcjonalne systemu wskazane przez producenta (próby pożarowe, sygnalizacja uszkodzeń, zasilanie rezerwowe, połączenie z systemem SSP itp.);
Potwierdzenie wykonania systemu zgodnie z wymaganiami zawartymi w projekcie (oględziny wykonanych linii głośnikowych / tras kablowych, rozmieszczenia i podłączenia głośników, tekstów komunikatów itp.).

 

5.5. Listy kontrolne dla SSP
5.5.2. Sprawdzenie instalacji linii dozorowych i sygnałowych:

  • Czy zastosowano odpowiednie certyfikowane przewody o klasie PH30/PH60/PH90 w zależności od wymagań?
  • Czy zastosowano odpowiednie certyfikowane zespoły kablowe o klasie E30/E60/E90 w zależności od wymagań?
  • Czy przewody linii są instalowane przy pomocy osprzętu umożliwiającego ich pracę w warunkach pożaru? Czy są stosowane certyfikowane uchwyty, kołki metalowe, odpowiednio dobrane odległości między nimi?
  • Czy korytka (metalowe) są mocowane w sposób uniemożliwiający ich odginanie?
  • Czy łączenia przewodów są wykonywane przy użyciu puszek z kostkami ceramicznymi?

Źródło: CNBOP-PIB W-0001 wydanie 1 grudzień 2014 r.

 

Podsumowując pomiary kabli

Konieczność wykonania badań i sprawdzeń odbiorczych (w tym również pomiarów) wynika z prawa budowlanego:

 

Art. 57. 1. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub
wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:

4) protokoły badań i sprawdzeń;

Źródło: Dz. U. 1994 Nr 89 poz.  414 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane 

 

Sytuacja zmienia się, jeśli instalacja teletechniczna ma mieć wydłużoną gwarancję np. na 25 lat na okablowanie strukturalne. Wówczas producent bardzo precyzyjnie podaje warunki (w tym również konieczność dokonania pomiarów) na podstawie których udzielana jest gwarancja. Przeprowadzana jest certyfikacja okablowania.

 

Najczęściej popełniane błędy

Szczególnie groźne są dwie sytuacje, których bez pomiarów nie widać, podłączony sprzęt działa, ale nie osiąga pełnych możliwości. Przyczyną takiej sytuacji najczęściej są instalatorzy lub budowlańcy:

Skrętka komputerowa pomiary Wilgoć, która dostaje się do wnętrza kabla lub przewodu.

 

Przyczyną jest źle dobrany kabel lub przewód, uszkodzona izolacja lub niezabezpieczona lub źle zabezpieczona końcówka kabla lub przewodu na etapie przechowywania, transportu lub instalacji. 

 

Porównaj wykresy!  Przejdź do artykułu >>

Uszkodzenie wewnętrznej struktury kabla lub przewodu.

 

Przyczyną jest zbyt mocne zgięcie kabla lub przewodu na etapie magazynowania, transportu, lub instalacji. 

 

Zobacz wyniki pomiarów! Przejdź do artykułu >>

Pomiary skrętki komputerowej przy różnych promieniach gięcia

 

Umowa – wzór

Częściej zdarza się, że inwestor na etapie spisywania z wykonawcą umowy, wymaga określonych pomiarów. Zagadnienie sporządzania umowy, która zabezpiecza interesy inwestora i wykonawcy (wraz z szablonem do pobrania) opisałem w artykule zatytułowanym: Po co mi umowa?

 

Do pobrania wzór umowy z elektrykiem

 

W omawianym temacie pomiarów kabli teletechnicznych, próbowałem również zasięgnąć informacji w różnych instytucjach oraz bezpośrednio u producentów.

 

Najczęściej uzyskiwałem wymijającą odpowiedź, że zakres badań i sprawdzeń należy szukać w normach, innych przepisach, DTR-kach urządzeń, oraz informacjach podawanych przez producentów. Instytucje i producenci w większości twierdzą, że odpowiednie przepisy powinna znać osoba, która wykonuję instalacje i ma do tego odpowiednie uprawnienia.

 

Niestety w praktyce bardzo ciężko jest dotrzeć do jakichkolwiek informacji, które są bardzo mocno porozrzucane po różnych dokumentach. W przygotowaniu tego opracowania bardzo pomocni okazali się zaprzyjaźnieni „informatycy” oraz eksperci z firm: Eaton, Bitner, i Megger.

 

Pomiary kabli – gdzie szukać informacji?

Więcej informacji proponuję szukać w Polskich Normach m.in. nr:

 

PN-EN 50173-1:2018-07 – wersja angielska
Technika informatyczna — Systemy okablowania strukturalnego — Część 1: Wymagania ogólne.

 

PN-EN 50173-2:2018-07 – wersja angielska
Technika informatyczna — Systemy okablowania strukturalnego — Część 2: Pomieszczenia biurowe.

 

PN-EN 50174-1:2018-08 – wersja angielska
Technika informatyczna — Instalacja okablowania — Część 1: Specyfikacja instalacji i zapewnienie jakości.

 

PN-EN 50174-2:2018-08 – wersja angielska
Technika informatyczna — Instalacja okablowania — Część 2: Planowanie i wykonywanie instalacji wewnątrz budynków.

 

PN-EN 50174-3:2014-02 – wersja polska
Technika informatyczna — Instalacja okablowania — Część 3: Planowanie i wykonawstwo instalacji na zewnątrz budynków.

 

PN-EN 50346:2004/A2:2010 – wersja polska
Technika informatyczna — Instalacja okablowania — Badanie zainstalowanego okablowania.

 

PN-EN 50346:2004/A1:2009 – wersja polska
Technika informatyczna — Instalacja okablowania — Badanie zainstalowanego okablowania.

 

PN-EN 61935-1:2010 – wersja angielska
Wymagania dotyczące sprawdzania symetrycznych i współosiowych kablowych linii telekomunikacyjnych — Część 1: Okablowanie z symetrycznych kabli telekomunikacyjnych zgodne z serią norm EN 50173.

 

PN-EN 50310:2016-09 – wersja angielska
Sieci połączeń wyrównawczych w budynkach i innych obiektach budowlanych z instalacjami telekomunikacyjnymi.

 

PN-ISO/IEC 14763-3:2009/A1:2010 – wersja polska
NORMA WYCOFANA BEZ WSKAZANIA ZASTĘPUJĄCEJ
Technika informatyczna — Implementacja i obsługa okablowania w zabudowaniach użytkowych — Część 3: Testowanie okablowania światłowodowego.

 

Jakie mierniki do pomiaru kabli?

Ponieważ teletechnika bardzo dynamicznie się rozwija, i bardzo szybko pojawiają się nowe rozwiązania nie będę podawał żadnych modeli przyrządów pomiarowych. Wybierając przyrząd pomiarowy warto przejrzeć ofertę producentów: Megger, Fluke, Xtreme, Protek, Lanberg, Pro’s Kit, Weidmuller, Qoltec, Assmann.

 

Sugeruję uważać na nazwy przyrządów. Miernik, tester, czy przyrząd pomiarowy, za tymi nazwami (poza ceną) mogą kryć się duże różnice w jakości pomiarów związane z metodami pomiarowymi, dokładnością, błędami, zakresami pomiarowymi itd.  

 

Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. nie określa definicji testera, czy miernika, natomiast precyzuje określenie:

 

przyrząd pomiarowy – urządzenie, układ pomiarowy lub jego elementy, przeznaczone do wykonania pomiarów samodzielnie lub w połączeniu z jednym lub wieloma urządzeniami dodatkowymi; wzorce miary i materiały odniesienia są traktowane jako przyrządy pomiarowe;

Źródło: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach. Rozdział 1 Art. 4. 5)

 

Hurtownie i sklepy dość często zmieniają nazwy produktów, tak aby były łatwiej wyszukiwane, lub jednolite z już istniejącym w danym sklepie nazewnictwem. Sugeruję przed dokonaniem zakupu sprawdzić jak producent określa urządzenie, które planuje się kupić. Sprawdzić należy co można mierzyć, oraz jakich błędów pomiarowych należy się spodziewać na danym urządzeniu pomiarowym.

 

Sprawdzić warto, czy wybrany przyrząd pomiarowy będzie można wzorcować?

Bo po kilku latach, skąd można mieć pewność, że wyniki pomiarów są właściwe?

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email
Podziel się tym co tutaj przeczytałeś...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *