Czy producenci oszukują na średnicy żył przewodów i kabli?

Pytanie

Zauważyłem, że przewody YDYp 3×1,5 mm2 faktycznie ma średnicę żyły 1,0 mm2 zaskoczyło mnie to bo zawsze starałem się kupować przewody od renomowanych producentów. Zmierzyłem kilka innych żył i okazało się że praktycznie w każdym przekroju są duże rozbieżności.

  • 1,5 mm2 ma średnice 1,15 mm,
  • 2,5 mm2 ma średnice 1,55 mm,
  • 4 mm2 ma średnice 2,1 mm,
  • 6 mm2 ma średnice 2,5 mm.

 

Wykorzystując wzór na pole powierzchni koła:

Do obliczania pola powierzchni okrągłej żyły kabla lub przewodu należy użyć wzoru

Otrzymujemy wyniki:

Przekrój żyły z nadruku na przewodzie Przekrój żyły z pomiarów i obliczeń
1,5 mm2 1,0 mm2
2,5 mm2 1,9 mm2
4 mm2 3,5 mm2
6 mm2 4,9 mm2

 

Na jakiej podstawie mogę to reklamować?

Pozdrawiam 

Rafał

 

Odpowiedź

Panie Rafale, różnica między wartością przekroju nominalnego deklarowanego przez producenta na etykiecie i w dokumentacji przewodów lub kabli jednodrutowych o żyle okrągłej, a faktycznym przekrojem geometrycznym żyły wynikającym z pomiarów i obliczeń rzeczywiście istnieje i jest to zgodne z obowiązującymi aktami prawnymi.

 

Średnica żyły, czy przekrój żyły

 

Średnica żyły a przekrój poprzeczny żyły

Średnica żyły jest podawana w mm, natomiast przekrój poprzeczny w mm2

 

Ciekawostka

W przewodach i kablach zasilających np. YKY, YDY podawany jest przekrój poprzeczny żyły w mm2, natomiast w kablach i przewodach teletechnicznych np. YTDY, podawana jest średnica żyły w mm.

 

Średnica żyły – skąd biorą się różnice?

W przypadku żył jednodrutowych jest to stosunkowo łatwe do udowodnienia chociażby poprzez dokładny pomiar średnicy i właściwe obliczenia. W przypadku przewodów wielodrutowych (linek) lub żył sektorowych takie obliczenia są trudne do wykonania we własnym zakresie (wymagają bardzo dużo precyzji i cierpliwości).

 

Średnica żyły - jak zmierzyć w przypadku przewodów wielodrutowych czyli linek? Zagęszczona żyła RMC posiada mniejszą średnicę żyły przy tym samym przekroju poprzecznym

 

Pierwsza norma określająca przekrój przewodów (nie udało mi się ustalić numeru) nie podawała przekroju gemetrycznego, tylko „nominalny”, w rozumieniu SJP „istniejący wyłącznie z nazwy; imienny, tytularny, nazwowy” czyli maksymalną rezystancję żyły dla danego przekroju, a kolejne wydania norm powielały ten standard.

 

Takie podejście jest uzasadnione i wynika z zachodzących zjawisk fizycznych.

 

Prąd elektryczny nie płynie przekrojem poprzecznym przewodu, tylko przewodnością żyły, której wartość uzależniona jest od składu chemicznego materiału z jakiego jest zbudowana czyli rezystancji.

 

Jakość miedzi

Ponieważ jakość stopów miedzi na przestrzeni lat się poprawiła, okazało się, że można spełnić wymogi określone w normie robiąc przekroje geometryczne żył przewodów mniejsze niż przekrój „nominalny”.

 

Po co podnosić koszty produkcji, jeśli można zrobić taniej i jednocześnie zachować zgodność z normą?

 

Rezystancja żyły

Rezystancja żył podana jest wg PN-EN 60228, która to norma określa rezystancję żyły mierzoną w temperaturze 20 oC (określa również sposób wykonania pomiaru).

 

Przekrój znamionowy Największa rezystancja żyły (jednodrutowej klasy 1) okrągłej

z miedzi wyżarzonej, mierzona w temperaturze 20 oC

Druty gołe Druty pokryte metalem
0,5 mm2 36,0 Ω/km 36,7 Ω/km
0,75 mm2 24,5 Ω/km 24,8 Ω/km
1 mm2 18,1 Ω/km 18,2 Ω/km
1,5 mm2 12,1 Ω/km 12,2 Ω/km
2,5 mm2 7,4 Ω/km 7,6 Ω/km
4 mm2 4,6 Ω/km 4,7 Ω/km
6 mm2 3,1 Ω/km 3,1 Ω/km
10 mm2 1,8 Ω/km 1,8 Ω/km
16 mm2 1,2 Ω/km 1,2 Ω/km

 

Tabela, której fragment przytoczyłem powyżej, definiuje wymagania dla żył jednodrutowych klasy 1.

 

W tym przypadku przekrój znamionowy żyły jest zdefiniowany tylko jednym parametrem, którym jest największa rezystancja żyły w temperaturze 20 oC.

 

W przypadku żył wielodrutowych klasy 2, istnieje jeszcze wymaganie dotyczące najmniejszej dopuszczalnej liczby drutów w żyle.

 

Istnieją żyły giętkie klasy 5 i 6 w przypadku których dodatkowe wymaganie to największa dopuszczalna średnica pojedynczego drucika wchodzącego w skład żyły.

 

Okiem praktyka

W celu sprawdzenia większości niżej podanych warunków niezbędna jest wiedza na temat rezystancji żyły, wymiary geometryczne żyły są niepotrzebne.

 

Podczas sporządzania projektu należy dobrać przewód lub kabel z uwzględnieniem:

  • wytrzymałości mechanicznej,
  • obciążalności długotrwałej,
  • przeciążalności,
  • spadków napięcia,
  • warunków zwarciowych,
  • samoczynnego wyłączenia w celu ochrony przeciwporażeniowej,

 

Powyższy materiał powstał dzięki zaangażowaniu i pomocy ekspertów:

Pan Mirosław Lazarek z NKT
Pan Mariusz Pajkowski z Lapp Kabel

 

 

Może Cię zainteresować:

Instalacja elektryczna – kable i przewody – PORADNIK cz. 1

 

Jak dobrać i ułożyć kable i przewody teleinformatyczne?

 

Print Friendly, PDF & Email
Podziel się tym co tutaj przeczytałeś...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *